TOBB Yapay Zekâ Zirvesi Ankara'da: Sıra KOBİ'lerde

Konya'da otuz kişilik bir makine imalathanesinin sahibi bugün Ankara'daki salonda oturduysa, aklındaki soru muhtemelen tek cümleydi: bu işin bana bakan tarafı tam olarak nereden başlıyor? TOBB'un bugün düzenlediği İş Dünyası Yapay Zekâ Zirvesi'nin programı, tam da bu soruyu merkezine almış görünüyor.

Zirve 29 Temmuz'da Crowne Plaza Ankara'da yapıldı. TOBB Türkiye Yazılım Meclisi himayesinde, Yapay Zeka Komitesi katkısıyla düzenlenen etkinliğe Sanayi ve Teknoloji Bakanı Mehmet Fatih Kacır ile TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu katıldı. Beklenen tablo 1.000'i aşkın katılımcı, 500'den fazla karar verici ve iş dünyasından 30 konuşmacıydı.

"Konuşmak artık yeterli değil"

Zirvenin çerçevesini TOBB Türkiye Yazılım Meclisi Başkanı Ertan Barut'un cümlesi özetliyor: "29 Temmuz'da yapay zekâyı sahaya indiriyoruz. Yapay zekâyı yalnızca konuşmak, izlemek veya sınırlı pilot uygulamalarla değerlendirmek artık yeterli değil."

Bu vurgunun bir karşılığı var. Türkiye'de yapay zeka etkinliklerinin büyük kısmı hâlâ tanıtım düzeyinde kalıyor ve katılımcı salondan elinde somut bir sonraki adım olmadan çıkıyor. Zirvenin ayırt edici kısmı da tam burada: sunumların yanına, KOBİ'leri ve sanayicileri yerli teknoloji firmalarıyla buluşturan B2B görüşmeler konmuş. Bu görüşmelerin gündemi üretim, satış, finans, insan kaynakları ve operasyonel verimlilik başlıklarında toplanıyor.

Programın gündemi neydi?

Zirve, yapay zekanın sanayi, üretim, ticaret, finans ve hizmet sektörlerinde yarattığı dönüşümü iş dünyasının somut ihtiyaçları açısından ele alacak şekilde kurgulanmış. Program başlıkları arasında kamuda yapay zeka uygulamaları, veri güvenliği, siber güvenlik, kamu ve özel sektör iş birliği ve Türkiye'nin yapay zeka ekosistemini geliştirme çalışmaları yer aldı.

Katılımcı listesinde kamu kurumları, oda ve borsalar, KOBİ'ler, sanayiciler ve teknoloji üreticileri birlikte vardı. Yani salonda hem çözümü satan hem de satın alacak taraf aynı andaydı; sektör etkinliklerinin çoğunda bu iki grup ayrı salonlarda oluyor.

Zirvenin arkasındaki plan

Bu etkinlik boşlukta düzenlenmiyor. Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı'nı 13 Haziran 2026'da İstanbul'da düzenlenen Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi'nde açıklamıştı. Plan 2026-2030 dönemini kapsıyor ve dört eksen üzerine kuruluyor: fark et, istifade et, üret, yönet.

Planın açıklanan sayısal hedefleri arasında şunlar var:

• İki yıl içinde 5 milyon vatandaşa yapay zeka okuryazarlığı eğitimi, 81 ilde atölyeler
• 10 bin ileri düzey uzman ve 100 bin yapay zeka uygulama profesyoneli yetiştirilmesi
• En az 2.000 kamu veri setinin Ulusal Veri Kütüphanesi üzerinden kullanıma açılması
• 2030'a kadar veri merkezi kurulu gücünün en az 1 gigawatt'a çıkarılması ve altyapıya en az 10 milyar dolarlık kaynağın harekete geçirilmesi
• Kamu yatırım programlarında yapay zeka projelerine en az yüzde 2 pay
• En az 5 öncelikli sektörde düzenleyici deney alanı kurulması

Bu listede bir KOBİ'nin takvimine yakın vadede girecek iki kalem var. Birincisi kamu veri setlerinin açılması: bugün satın alınması pahalı olan sektör verisinin bir bölümü ücretsiz erişilebilir hale gelirse, veri toplama maliyeti yüzünden rafa kalkan projeler yeniden hesaplanabilir. İkincisi düzenleyici deney alanları; mevzuatın net olmadığı sağlık, finans ve sigorta gibi alanlarda ürün denemenin önündeki belirsizliği azaltıyor. Listenin geri kalanı uzun vadeli altyapı hedefi ve sahaya yansıması yıllar alır.

Ankara ilk durak

Zirvenin tek seferlik olmadığı da duyuruldu. Aynı format İstanbul, Kocaeli-Gebze, Bursa, İzmir, Kayseri, Konya, Antalya, Samsun ve Gaziantep'te de tekrarlanacak. Listeye bakınca hedef kitle kendini ele veriyor: bunlar teknoloji merkezleri değil, sanayi şehirleri. Yapay zeka gündeminin İstanbul'daki teknoloji konferanslarından çıkıp organize sanayi bölgesine taşınması, bizce bu haberin asıl haber değeri taşıyan kısmı.

Zirveden çıkıp masaya dönünce

Böyle bir etkinlikten iyi hislerle çıkmak kolay, ertesi sabah aynı işe aynı şekilde devam etmek daha da kolay. Sahada gördüğümüz en yaygın kalıp bu. Zirveye katıldıysanız ya da yaklaşan şehirlerden birinde katılacaksanız, aradaki farkı kapatan birkaç pratik adım var:

• Tek bir süreç seçin, tek. "Şirkete yapay zeka getirelim" hedefi hiçbir yere varmaz. "Gelen tedarikçi faturalarını elle sisteme girmeyi bırakalım" varır. Ölçülebilir, sahibi belli, üç ayda sonuç veren bir süreç seçin.
• Verinizin nerede olduğunu çıkarın. Çoğu KOBİ'de proje veriyle değil, verinin nerede durduğunun bilinmemesiyle tıkanıyor. Hangi bilgi hangi sistemde, kim erişiyor, dışarı çıkabilir mi? Bu envanter olmadan hiçbir teklif sağlıklı fiyatlanamaz.
• B2B görüşmede tedarikçiye şu soruyu sorun: "Bu çözümü benim verimle çalıştırırsanız veri nerede tutulacak?" Cevap net değilse KVKK tarafında sonradan sorun çıkar.
• Geri dönüş hesabını kendiniz yapın. Sunumdaki verimlilik yüzdeleri sizin şirketinizin rakamı değil. Kaç saat, kaç kişi, kaç liralık iş? Bu üç sayı olmadan yatırım kararı vermeyin.

Bu tür zirvelerin gerçek faydası, sunumlarda değil, ertesi hafta atılan ilk küçük adımda ortaya çıkıyor. Ankara bir başlangıç; asıl iş dönüşte masanın başında.

Kaynaklar: TOBB, yapayzekazirvesi.org, İletişim Başkanlığı