Grok, Mistral, Llama: Radar Dışı Modeller Hangi İşte Öne Çıkar?

14,99 dolar. Mistral'in sohbet asistanı Le Chat'in aylık Pro fiyatı bu; ChatGPT Plus ve Claude Pro'nun 20 dolarlık etiketinin dörtte bir altında. Aynı gün xAI'nin SuperGrok'u 30 dolar, Meta'nın Llama modelleri ise sıfır dolar istiyor. Üç fiyat, üç farklı iş modeli ve üçü de Türkiye'deki çoğu şirketin radarında yok.

Yapay zeka modelleri karşılaştırması denince akla hep aynı üçlü geliyor: ChatGPT, Gemini, Claude. Onları Türkçe testlerle karşılaştırdığımız yazıda ele almıştık. Bu yazı, o üçlünün dışında kalan ve belirli işlerde gerçekten fark yaratan üç modele bakıyor: xAI'nin Grok'u, Fransız Mistral ve Meta'nın Llama ailesi. Yazı, işletmeler için AI araçları rehberimizin bir parçası.

"Hangisi en iyi" sorusu bu üçü için anlamsız, o yüzden ona cevap aramayacağız. Her biri ana akım modellerin sunmadığı tek bir şeyi sunuyor: Grok canlı sosyal medya verisi, Mistral Avrupa'da kalan veri, Llama kendi sunucunuzda çalışan model. Rakamlarla hangi işte hangisinin öne çıktığına bakalım.

Yapay zeka modelleri karşılaştırmasında bu üçü neden ayrı bir sınıf?

Grok, Mistral ve Llama, ana akım üçlüden erişim modeliyle ayrılıyor; yetenek sıralaması bu ayrımda ikincil kalıyor. Grok, X platformunun canlı akışına bağlı tek büyük model; Mistral, sunucuları Paris'te olan ve Avrupa Birliği veri kurallarını ana satış argümanı yapan tek büyük laboratuvar; Llama ise ağırlıkları indirilip kendi donanımınızda çalıştırılabilen en yaygın model ailesi.

Genel yetenek ölçümlerinde bu üçü ana akımın hemen arkasında ya da yer yer aynı seviyede duruyor; farkı iş kullanımında yaratan şey benchmark puanının ötesinde. Bir ihracatçının AB müşterisinin verisini nerede işlediği, bir hastanenin hasta kaydını hiçbir dış sunucuya göndermemesi ya da bir markanın kendisi hakkında X'te ne konuşulduğunu dakikası dakikasına görmesi: bu ihtiyaçlar, ChatGPT'nin daha yüksek puanıyla karşılanmıyor.

API fiyatlarına bakınca tablo şaşırtıcı biçimde düz. Grok 4.6 ve Mistral Large 3, milyon token başına 2 dolar giriş, 6 dolar çıkış istiyor; ikisi de aynı rafta. Mistral'in küçük modeli Small 3.1 ise 0,20 ve 0,60 dolarla toplu sınıflandırma işlerinde en ucuz seçeneklerden biri. Llama'nın ağırlıkları bedava; faturayı donanım ve bakım kesiyor, birazdan hesaplayacağız.

Grok ne işe yarar, Türkiye'de kullanılabilir mi?

Grok, X'in (eski Twitter) canlı akışına doğrudan erişen tek büyük model olduğu için gündem takibi, marka izleme ve kriz erken uyarısı gibi işlerde öne çıkıyor. Türkiye'de kullanılabiliyor: Temmuz 2025'teki mahkeme kararı yalnızca Grok'un X hesabına erişim engeli getirdi; mobil uygulama, X içindeki Grok sekmesi ve API açık kaldı.

Fiyat kademeleri net: sınırlı ücretsiz kullanım, 10 dolarlık SuperGrok Lite, 30 dolarlık SuperGrok ve 300 dolarlık Heavy paketi. API tarafında Grok 4.6 milyon token başına 2/6 dolar; 200 bin token'ı aşan uzun bağlamlarda fiyat ikiye katlanıyor, uzun belge işleyenler bunu hesaba katsın. Daha ucuz Grok 4.3 (1,25/2,50 dolar) rutin işler için yeterli.

Şimdi risk tarafı. Grok'un 2025 yazında Türkiye'de soruşturma konusu olması ve aynı dönemde küresel ölçekte tartışmalı çıktılar üretmesi, modelin içerik güvenliği geçmişini ana akım rakiplerinden daha sorunlu kılıyor. Bunu bir şirketin müşteriye dönük bir kanalına koymadan önce iki kez düşünmek gerekir. X hesabı engelinin bu yazının yazıldığı Eylül 2026 itibarıyla kaldırılıp kaldırılmadığını teyit edemedik; şirket kullanımı için önemli olan API ve uygulama erişimi ise kesintisiz sürdü.

Bizim önerimiz: Grok'u iç kullanım aracı olarak değerlendirin. Pazarlama ekibinin sabah gündem taraması, rakip lansmanlarına anlık tepki, sektörünüzle ilgili X'teki şikayetlerin özeti. Müşteriye mesaj yazan, sözleşme özetleyen ya da resmi yazışma üreten bir sisteme Grok'u bağlamanın getirisi, taşıdığı itibar riskini karşılamıyor.

Mistral: Avrupa'da kalan veri kaç paraya mal olur?

Mistral, sunucularını Paris'te tutan ve GDPR uyumunu ürünün merkezine koyan tek büyük model şirketi; AB müşterisi olan ya da Avrupa'ya veri göndermek zorunda kalan Türk şirketleri için en düşük sürtünmeli seçenek. Le Chat Pro aylık 14,99 dolar, API'de Large 3 milyon token başına 2/6 dolar, Medium 3 ise 1/3 dolar.

Fiyatın altını çizelim: ana akım asistanların en ucuz ücretli kademesi 20 dolar. Mistral'in 15 dolarlık paketi, on kişilik bir ekipte yılda 600 dolar fark ediyor. Tek başına karar gerekçesi olmaz ama "aynı işi yapan ucuz seçenek" olarak masada durmayı hak ediyor. Ücretsiz bir API kademesi de var; prototip için para ödemeden başlanabiliyor.

Asıl değer veri lokasyonunda. Almanya'ya ihracat yapan bir tekstilci, Alman müşterisinin sipariş yazışmalarını Amerikan sunucusunda işlediğinde müşterinin uyum ekibinden soru gelebiliyor. Mistral bu soruyu büyük ölçüde ortadan kaldırıyor: veri AB yargı alanında kalıyor. Ancak burada bir uyarı şart. Mistral'i seçmek KVKK uyumunu kendiliğinden sağlamaz; Türkiye açısından Paris de yurt dışıdır. Veri aktarımı için standart sözleşme, aydınlatma metni ve işleme envanteri yine sizin sorumluluğunuzda. Mistral, AB tarafındaki soruyu çözer; Türkiye tarafındaki evrakı değil.

Mistral'in bir de açık ağırlıklı modelleri var: Mistral 7B ve Mixtral serisi Apache 2.0 lisansıyla ücretsiz indirilip kendi sunucunuzda çalıştırılabiliyor. Kurumsal on-prem kurulum ve özel ince ayar için ise aylık on binlerce dolarlık paketler konuşuluyor; bu rakam tek bir kaynağa dayanıyor ve anlaşmaya göre değiştiği için kesin bir fiyat olarak okumayın.

Llama gerçekten ücretsiz mi?

Llama'nın ağırlıkları ücretsiz, ama modeli çalıştırmak ücretsiz değil ve lisansı da tam anlamıyla açık kaynak sayılmıyor. Llama 4 Community License, aylık 700 milyonun üzerinde aktif kullanıcısı olan şirketleri Meta'dan ayrı izin almaya zorluyor; sizin ölçeğinizde bu kısıt pratikte geçerli değil, yine de doğru terim "açık ağırlık"; "açık kaynak" etiketi lisans şartları yüzünden yanıltıcı.

Asıl fatura donanımdan geliyor. Nisan 2025'te çıkan Llama 4 Scout ve Maverick, 17 milyar aktif parametreli karışım modelleri; anlamlı hızda çalışmaları için sunucu sınıfı GPU gerekiyor. Türkçe için daha iyi sonuç veren Llama 3.3 70B modeli, kabaca iki adet üst düzey veri merkezi GPU'su istiyor. Bu donanımı satın almak, kiralamak ve bakımını yapmak, aylık API faturasının çoğu KOBİ için kat kat üstünde. Kendi sunucunuzda model çalıştırmanın ne zaman mantıklı olduğunu ayrı bir yazıda hesaplamıştık; kısa cevap, ya veri kesinlikle dışarı çıkamıyorsa ya da hacim çok yüksekse.

Meta'nın stratejisi de 2026'da değişti. Şirketin yeni süper zeka laboratuvarının ilk büyük modeli Nisan 2026'da kapalı olarak çıktı; ağırlıkları yayınlanmadı ve yalnızca Meta'nın kendi asistanını çalıştırıyor. Llama 4'ün en büyük üyesi olarak duyurulan Behemoth ise hiç yayınlanmadı. Yorum şu: Meta küçük ve orta boy modelleri açık tutup en güçlülerini kapalı satmaya yöneliyor. Llama'ya uzun vadeli yatırım yapan bir ekip, gelecekteki en iyi modelin de açık geleceğini varsaymamalı.

Buna rağmen Llama'nın pazardaki yeri sağlam. Hasta verisi işleyen bir klinik, mali tablo işleyen bir muhasebe ofisi ya da dava dosyası işleyen bir hukuk bürosu için "veri hiçbir dış sunucuya gitmesin" cümlesinin karşılığı hâlâ Llama ya da Mistral'in açık modelleri.

Türkçede hangisi daha iyi çalışır?

Elimizdeki en güncel bağımsız ölçüm, 2025'te yayınlanan Cetvel adlı Türkçe değerlendirme çalışması. Genel amaçlı modeller arasında Llama 3.3 70B en yüksek sonucu aldı; Mistral ve Mixtral modelleri belirgin biçimde geride kaldı. Grok için bağımsız bir Türkçe ölçüm bulamadık.

Bu bulgu, açık ağırlıklı model seçerken önemli: Türkçe müşteri yazışması, Türkçe sözleşme özeti ya da Türkçe destek chatbot'u kuracaksanız Llama 3.3 70B, aynı boydaki Mistral seçeneklerinden daha iyi bir başlangıç noktası. Mistral'in küçük modelleri (7B, Small serisi) ise Türkçede özellikle zayıf kalabiliyor; ucuz oldukları için cazip görünseler de Türkçe metinde kalite düşüşünü hesaba katın.

Bir de sahadan gözlem: bu tür sıralamalar temiz, kısa metinlerle yapılıyor. Türkçe eklerin, sektör jargonunun ve yazım hatalarının bol olduğu gerçek müşteri mesajlarında fark daha da açılıyor. Hangi modeli seçerseniz seçin, kendi verinizden 50-100 örneklik bir test setiyle ölçmeden karar vermeyin.

Hangi iş için hangisi?

Karar, dört soruya verdiğiniz cevapla netleşir: veriniz dışarı çıkabilir mi, AB müşterisi var mı, canlı sosyal medya verisine ihtiyaç var mı ve aylık hacim ne kadar? Aşağıdaki eşleme, sahada gördüğümüz tipik durumları özetliyor.

• Marka ve gündem izleme, kriz erken uyarısı: Grok. Canlı X verisi başka hiçbir modelde yok. İç kullanımla sınırlı tutun.
• AB müşterisiyle yazışma, Avrupa'ya ihracat, veri lokasyonu sorusu: Mistral Large 3 ya da Medium 3. Paris sunucusu uyum sorularını kısaltıyor.
• Yüksek hacimli ucuz sınıflandırma (e-posta etiketleme, yorum ayrıştırma): Mistral Small 3.1. Milyon token başına 0,20/0,60 dolar; Türkçe kalitesini önce test edin.
• Veri kesinlikle dışarı çıkamıyor (sağlık, finans, hukuk): Llama 3.3 70B ya da Llama 4 Scout kendi sunucunuzda. Donanım bütçesi ayırın.
• Genel ofis asistanı, ekip başına ucuz abonelik: Le Chat Pro, 14,99 dolar. Ana akımla arasındaki fark çoğu günlük işte hissedilmiyor.
• Türkçe ağırlıklı, açık ağırlıklı model: Llama 3.3 70B. Cetvel sonuçları bu yönde.

Listede olmayan durum: "hangisi en akıllı" diye seçim yapmak. O soru için ana akım üçlüye dönün; bu üçünün gerekçesi her zaman yetenek dışı bir ihtiyaç. Aynı mantıkla, Çin merkezli DeepSeek için de veri nereye gidiyor sorusunu ayrıca ele almıştık.

Somut senaryo: Denizli'de 45 kişilik bir tekstil ihracatçısı

Denizli'de Almanya ve Hollanda'ya ev tekstili satan 45 kişilik bir firma, üç ayrı ihtiyaç için üç ayrı model seçti ve toplam aylık model maliyetini 200 doların altında tuttu. Rakamlar yuvarlanmış; ama ders, "tek model her işi yapsın" refleksinin gereksiz olduğu.

Birinci ihtiyaç, Alman müşterilerden gelen günde 60-80 e-postanın sınıflandırılıp taslak cevap hazırlanmasıydı. Müşterinin uyum ekibi, verinin AB dışına çıkmamasını sözleşmeye yazdırmıştı. Seçim Mistral Medium 3 oldu; aylık yaklaşık 2 milyon token işleniyor, fatura 8 dolar civarında. Ayrıca Türkiye tarafı için aydınlatma metni ve yurt dışı aktarım evrakı hazırlandı, çünkü Paris de KVKK açısından yurt dışı.

İkinci ihtiyaç, kumaş fiyatlarını ve rakip markaların lansmanlarını takip etmekti. Pazarlama ekibinden iki kişi 30 dolarlık SuperGrok aboneliğiyle her sabah 15 dakikalık bir gündem özeti alıyor. Bu çıktı hiçbir zaman doğrudan müşteriye gitmiyor; iç toplantı notu olarak kalıyor.

Üçüncü ihtiyaç, çalışanların bordro ve performans bilgilerini içeren İK belgelerinde arama yapmaktı. Bu veri şirket dışına çıkmayacaktı. Firma, mevcut sunucusuna bir GPU ekleyip Llama 3.3 70B'nin küçültülmüş bir sürümünü kurdu; tek seferlik donanım gideri bir üst kademe abonelikten pahalı ama işletme maliyeti ayda yalnızca elektrik. İlk ay yapılan 60 soruluk Türkçe testte doğru cevap oranı yüzde 80'in üzerindeydi.

Finans müdürünün özeti: "Üç model, üç fatura kalemi; ama her biri tek bir sorunun cevabı olduğu için kimse hangisinin ne işe yaradığını sormuyor."

Sık sorulan sorular

Grok ücretsiz mi?

Sınırlı bir ücretsiz kademe var. Düzenli iş kullanımı için 10 dolarlık Lite ya da 30 dolarlık SuperGrok gerekiyor; API kullanımı ayrıca token başına ücretlendiriliyor.

Grok Türkiye'de yasak mı?

Hayır. Temmuz 2025'te verilen karar yalnızca Grok'un X hesabına erişim engeli getirdi; uygulama, X içindeki Grok ve API erişimi sürdü. Hesap engelinin güncel durumunu bu yazı için teyit edemedik.

Mistral güvenli mi, verilerim Avrupa'da mı kalıyor?

Mistral sunucuları Paris'te; veri AB yargı alanında işleniyor. Bu, AB müşterileri için avantaj. Türkiye açısından yine yurt dışı aktarım sayılır; KVKK evrakını hazırlamanız gerekir.

Llama ticari kullanımda serbest mi?

Evet, aylık 700 milyon aktif kullanıcı eşiğinin altındaki her şirket için ticari kullanım lisansla serbest. Bu eşik yalnızca dev platformları ilgilendiriyor.

Llama'yı kurmak için hangi bilgisayar gerekir?

Küçük modeller (8B) güçlü bir masaüstü ekran kartında çalışır; Türkçede iyi sonuç veren 70B sınıfı için sunucu sınıfı GPU gerekir. Kiralık GPU sunucularıyla başlayıp hacme göre satın almaya geçmek yaygın yol.

Türkçede en iyi açık ağırlıklı model hangisi?

2025 tarihli Cetvel çalışmasına göre genel amaçlı modeller arasında Llama 3.3 70B. Yeni sürümler hızla çıktığı için kendi test setinizle ölçmeyi ihmal etmeyin.

Peki siz ne yapmalısınız?

Bu üç modelden birine ihtiyacınız olup olmadığını dört soru belirler; sırayla cevaplayın.

• Veri dışarı çıkamıyorsa Llama ya da Mistral'in açık modellerini kendi sunucunuzda çalıştırmayı hesaplayın; donanım ve bakım bütçesini API faturasıyla yan yana koyun.
• AB müşteriniz varsa Mistral'i deneyin, ama KVKK yurt dışı aktarım evrakını Paris için de hazırlayın.
• Sosyal medya gündemi işiniz için kritikse Grok'u iç kullanım aracı olarak alın; müşteriye dönük hiçbir çıktıyı doğrudan ondan almayın.
• Türkçe metin ağırlıklıysa açık model seçerken Llama 3.3 70B'den başlayın ve 50-100 örneklik kendi test setinizle ölçün.
• Hiçbiri geçerli değilse ana akım üçlüde kalın; bu üç modelin gerekçesi hep yetenek dışı bir ihtiyaçtır.

Radar dışı modellerin cazibesi fiyatta ya da modada değil, çözdükleri dar sorunda. Elinizde "verimiz nerede işleniyor" ya da "gündemi kim izliyor" gibi somut bir soru varsa, hangi modelin o soruya kaç dolara cevap verdiğini birlikte hesaplayabiliriz.