KOSGEB ve TÜBİTAK 1711: Yapay Zeka Yatırımına Devlet Desteği Alma Rehberi

"Yapay zeka projesi yapmak istiyoruz ama bütçemiz kısıtlı" cümlesini Türkiye'deki KOBİ'lerin en az yüzde 67'sinden duyabilirsiniz — TÜİK verilerine göre yüksek maliyet, işletmelerin yapay zeka kullanmama sebepleri arasında ikinci sırada. İyi haber şu: devlet, tam da bu boşluğu kapatmak için son bir-iki yılda birbiri ardına yapay zeka odaklı destek programları açtı. Kötü haber ise bu programların çoğunun varlığından bile haberdar olunmaması.

Bu yazıda, 2026 itibarıyla güncel olan ve doğrudan yapay zeka yatırımına yönelik iki ana kanalı — KOSGEB'in KOBİ'lere yönelik destekleri ve TÜBİTAK'ın 1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı'nı — adım adım anlatıyoruz. Yapay zeka projesi kaç TL tutar yazımızda gördüğünüz maliyet kalemlerinin bir kısmını, doğru başvuruyla devletin karşılamasını sağlamak mümkün.

Not: Destek programlarının tutar ve oranları çağrı dönemlerine göre güncellenebiliyor. Bu yazıdaki rakamlar başvuru öncesi mutlaka KOSGEB ve TÜBİTAK'ın güncel resmi sayfalarından teyit edilmeli; biz burada sadece resmi kaynaklardan doğrulanmış bilgileri paylaşıyoruz.

KOSGEB'in yapay zeka yatırımına yönelik güncel destekleri neler?

KOSGEB'in 2026'da yapay zekaya en doğrudan yönelik programı, Temmuz 2026'da başlatılan Yapay Zekâ Kredi Programı. Bu program, faizsiz ve komisyonsuz 500.000 TL ile 5.000.000 TL arasında kredi desteği sunuyor; ayrıca yapay zeka yatırımlarını da kapsayan genel amaçlı KOBİGEL – KOBİ Gelişim Destek Programı mevcut.

Yapay Zekâ Kredi Programı kimlere açık?

Bu kredi, her KOBİ'ye değil, Teknogirişim Rozeti sahibi teknoloji girişimlerine yönelik. Yani henüz rozeti olmayan geleneksel bir işletmeyseniz, önce bu rozeti almanız ya da KOBİGEL gibi genel programlara yönelmeniz gerekiyor. Kapsamına yüksek performanslı işlem altyapıları, güvenli veri depolama sistemleri ve yapay zeka araçlarına erişim gibi kalemler giriyor; başvurular 31 Aralık 2026'ya kadar KOSGEB'in resmi programı üzerinden alınıyor.

KOBİGEL genel amaçlı destek olarak nasıl kullanılır?

KOBİGEL, teknoloji girişimi statüsü aranmaksızın, imalat ve hizmet sektöründeki KOBİ'lerin yapay zeka dahil dijitalleşme projelerine başvurmasına imkan tanıyan geniş kapsamlı bir program. Destek üst limiti ve oranı çağrı dönemine göre değişiklik gösterebiliyor; personel giderlerinin tamamı geri ödemesiz destekleniyor, makine-teçhizat ve yazılım giderlerinin bir kısmı ise geri ödemeli ya da karma destek olarak veriliyor. Proje süresi 8 ile 36 ay arasında (gerekirse 4 ay ek süre ile) planlanabiliyor. Başvuru için önce ilgili dönemin "Proje Teklif Çağrısı"nın açık olması gerekiyor — bu yüzden KOSGEB'in güncel çağrı takvimini düzenli takip etmek önemli.

TÜBİTAK 1711 Yapay Zekâ Ekosistem Çağrısı nedir?

TÜBİTAK 1711, tek başına bir şirkete değil, bir konsorsiyuma verilen bir destek. Amacı, yapay zeka çözümüne ihtiyacı olan bir işletmeyi, bu çözümü geliştirecek teknoloji şirketiyle ve bir üniversite ya da kamu araştırma kurumuyla bir araya getirip ticari bir ürün ortaya çıkarmak. 2026 çağrısı bugüne kadar toplam 61 projeye, 353,7 milyon TL destek sağlamış durumda; bu da programın hem ciddiye alındığını hem de rekabetin gerçek olduğunu gösteriyor.

1711'e kim, nasıl başvurabilir?

Başvuru tek başınıza değil, en az üç taraflı bir konsorsiyumla yapılıyor: yapay zeka çözümüne ihtiyaç duyan bir "müşteri kuruluş" (herhangi bir sektörden olabilir), KOBİ ölçekli bir teknoloji sağlayıcı şirket ve bir üniversite araştırma laboratuvarı ya da kamu araştırma merkezi. TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü'nün de konsorsiyuma dahil olması gerekiyor. Yani eğer bir KOBİ olarak "yapay zeka çözümüne ihtiyacım var" diyorsanız, tek başınıza başvurmak yerine bu çözümü sunacak bir teknoloji firmasıyla ve bir üniversiteyle ortaklık kurmanız gerekiyor — bu, YZ Uzman gibi teknoloji sağlayıcılarla işletmelerin bir araya geldiği tam da bu tür konsorsiyumlarda değer kazanan bir modeldir.

1711'in destek oranları ve bütçe limitleri nedir?

Proje bütçe üst limiti 10.000.000 TL, azami proje süresi 24 ay olarak belirlenmiş. Destek oranları kuruluş büyüklüğüne göre farklılaşıyor: büyük ölçekli müşteri kuruluşlar kabul edilen maliyetin yüzde 60'ını, KOBİ ölçekli müşteri kuruluşlar ise yüzde 70'ini TÜBİTAK'tan destek olarak alabiliyor; araştırma kurumlarının giderleri toplam bütçenin belirli bir oranıyla sınırlı olmak kaydıyla yüzde 100 destekleniyor. Kapsanan giderler arasında personel, seyahat, ekipman, yazılım, Ar-Ge hizmet alımı ve danışmanlık bulunuyor.

2026 çağrısının başvuru dönemi 15 Haziran – 18 Eylül 2026 olarak açıklandı; başvurular TÜBİTAK'ın PRODİS/eTEYDEB sistemi üzerinden yapılıyor. Başvurudan önce konsorsiyumun TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü ile ön görüşme yapması ve bir "Niyet Beyan Formu" hazırlaması zorunlu — bu adımı atlayan başvurular değerlendirmeye alınmıyor.

KOSGEB desteklerinden yararlanmak için hangi şartları taşımalısınız?

Ağustos 2025'te güncellenen resmi KOBİ tanımına göre, çalışan sayısı 250'den az ve yıllık net satış hasılatı veya mali bilançosu 1 milyar TL'yi aşmayan işletmeler KOBİ sayılıyor. Bu tanım üç kategoriye ayrılıyor: 10 kişiden az çalışanı ve 10 milyon TL'yi aşmayan cirosu olan işletmeler mikro, 50 kişiden az çalışanı ve 100 milyon TL'yi aşmayan cirosu olanlar küçük, 250 kişiden az çalışanı ve 1 milyar TL'yi aşmayan cirosu olanlar orta ölçekli işletme olarak değerlendiriliyor. Bu güncelleme sayesinde önceki yıllara göre daha fazla işletme KOSGEB desteklerinden yararlanabilir hale geldi.

Başvuru süreci adım adım nasıl işliyor?

KOSGEB desteklerine başvurmanın ilk adımı, KOSGEB Veri Tabanı'na kayıt olmak. Bu işlem e-Devlet üzerinden TC kimlik numarası ve şifreyle giriş yapılarak tamamlanıyor; işletme adı, vergi numarası, SGK/Bağ-Kur sicil numarası ve faaliyet kodu gibi bilgiler giriliyor. Kayıt için işletmenizin zaten Gelir İdaresi Başkanlığı'na kayıtlı olması ön şart; kayıt ekranının 15 dakika içinde tamamlanması gerektiğini de not edelim, aksi halde oturum zaman aşımına uğruyor.

Veri tabanı kaydından sonra KOBİ Bilgi Beyannamesi doldurulur ve ardından başvurmak istediğiniz programın (KOBİGEL, Yapay Zekâ Kredi Programı vb.) o dönemki proje teklif çağrısı açıkken online başvuru yapılır. TÜBİTAK 1711 için süreç farklı işliyor: önce konsorsiyum ortaklarınızı bulmanız, TÜBİTAK Yapay Zekâ Enstitüsü ile ön görüşme yapmanız ve ardından PRODİS sistemi üzerinden başvuru dosyanızı hazırlamanız gerekiyor.

Başvurular neden reddediliyor, hangi hatalardan kaçınmalısınız?

KOSGEB'in kendi yayınladığı "Sıkça Yapılan Hatalar" listesine göre, en sık karşılaşılan sorunlar teknik değil, idari nitelikte. Proje teklif çağrısının kapsamı iyi incelenmeden başvuru hazırlanması, projeyle doğrudan ilgisi olmayan genel işletme giderlerinin bütçeye eklenmesi, gider kalemlerinin yanlış sınıflandırılması ve proforma faturalarla beyan edilen tutarların uyuşmaması en sık görülen hatalar arasında.

Ayrıca başvurunun son güne bırakılması sistem yoğunluğu nedeniyle risk yaratıyor, eksik doldurulmuş formlar değerlendirmeye alınmıyor ve proje başlangıç tarihinden önce yapılan harcamalar hiçbir şekilde desteklenmiyor. Nakit ödemeler de kabul edilmiyor — tüm harcamaların banka kanalıyla yapılması ve belgelenmesi şart. Bu hataların büyük kısmı, başvuru formunu doldurmadan önce çağrı metnini satır satır okumakla önlenebiliyor.

Diğer destekleri de değerlendirmeli misiniz?

KOSGEB ve TÜBİTAK 1711 dışında, Ar-Ge yoğunluğu daha yüksek yapay zeka projeleri için TÜBİTAK'ın 1507 (KOBİ Ar-Ge Başlangıç) ve 1501 (Sanayi Ar-Ge Projeleri) destek programları da değerlendirilebilir; bu programlar KOBİ ölçeğinde daha küçük bütçeli Ar-Ge projelerine yüzde 75'e varan geri ödemesiz destek sağlıyor. Hangi programın işletmenize uygun olduğu; projenizin ticarileşme aşamasına, konsorsiyum kurma isteğinize ve bütçe büyüklüğünüze göre değişiyor — bu nedenle başvuru öncesi KOSGEB veya TÜBİTAK'ın bölge müdürlüğüyle bire bir görüşmek, formu tek başınıza doldurmaya çalışmaktan çok daha az hataya yol açar.

Hangi program hangi bütçe ve senaryoya uygun?

Bu sorunun cevabı büyük ölçüde projenizin olgunluk seviyesine ve bütçe büyüklüğüne bağlı. 50 bin, 150 bin, 500 bin TL bütçenize göre AI projesi senaryoları yazımızda ele aldığımız ölçeklere paralel düşünecek olursak, göreceli küçük ve tek bir iş akışını hedefleyen bir pilot projede (örneğin bir chatbot ya da belge işleme otomasyonu) KOSGEB'in KOBİGEL gibi genel amaçlı programları daha uygun bir başlangıç noktası. Teknogirişim Rozeti sahibi bir girişimseniz ve altyapı/işlem gücü yatırımına ihtiyacınız varsa, Yapay Zekâ Kredi Programı'nın faizsiz krediyle özellikle çekici olduğunu söyleyebiliriz.

Öte yandan projeniz ticarileşme potansiyeli taşıyan, birden fazla paydaşın (bir üniversite, bir teknoloji sağlayıcı ve sizin gibi bir müşteri kuruluşun) bir araya gelmesini gerektiren daha büyük ölçekli bir yapay zeka ürünüyse, TÜBİTAK 1711'in 10 milyon TL'ye kadar çıkabilen bütçe desteği çok daha anlamlı bir seçenek. Kısacası: küçük ve hızlı bir pilotu KOSGEB ile, büyük ve ortaklıklı bir ürünü TÜBİTAK ile finanse etmek genel eğilim olarak öne çıkıyor.

Sık sorulan sorular

KOSGEB destekleri geri ödemeli mi, geri ödemesiz mi? Programa göre değişiyor. Yapay Zekâ Kredi Programı tamamen kredi usulüyle (faizsiz de olsa geri ödemeli) işlerken, KOBİGEL gibi programlarda personel giderleri genelde geri ödemesiz, makine-teçhizat ve yazılım giderleri ise kısmen geri ödemeli olarak destekleniyor. Kesin oranlar için başvuracağınız dönemin çağrı metnine bakmanız gerekiyor.

TÜBİTAK 1711'e tek başıma, konsorsiyum kurmadan başvurabilir miyim? Hayır. Program özellikle müşteri kuruluş, teknoloji sağlayıcı ve araştırma kurumunun birlikte başvurmasını zorunlu kılıyor; bu üçlü yapı olmadan başvurunuz değerlendirmeye alınmıyor.

Başvuru sonucu ne kadar sürede belli oluyor? KOSGEB programlarında değerlendirme süreci çağrının kapanmasından sonra genelde birkaç ay içinde tamamlanıyor; TÜBİTAK 1711 gibi konsorsiyum bazlı çağrılarda değerlendirme süreci daha uzun sürebiliyor çünkü birden fazla kurumun projesi birlikte incelenir. Kesin süre için başvuru yaptığınız çağrının duyurusuna bakmanız gerekir.

Destek başvurusu için mutlaka bir danışmanlık firması mı gerekir? Hayır, başvuruyu işletmeniz kendisi de yapabilir; ancak formların teknik dili ve gider kalemi sınıflandırmaları nedeniyle, daha önce KOSGEB/TÜBİTAK destekli bir proje yürütmüş bir teknoloji ortağıyla ilerlemek, en sık yapılan idari hataların çoğunu baştan önlüyor.

Peki siz ne yapmalısınız?

• Önce KOBİ tanımınızı netleştirin. Çalışan sayınız ve cironuz hangi kategoriye giriyor, buna göre hangi programlara başvurabileceğinizi belirleyin.
• KOSGEB Veri Tabanı kaydınızı bugün tamamlayın. Çağrı açıldığında zaman kaybetmemek için bu adımı önceden bitirin.
• 1711 için ortaklarınızı erkenden arayın. Konsorsiyum kurmak zaman alır; başvuru dönemi açılmadan teknoloji sağlayıcı ve üniversite bağlantılarınızı kurun.
• Çağrı metnini satır satır okuyun. Reddedilen başvuruların büyük kısmı, kapsam ve gider kalemi hatalarından kaynaklanıyor.
• Güncel rakamları resmi kaynaktan teyit edin. Destek tutar ve oranları dönemsel olarak değişiyor; başvurudan hemen önce kosgeb.gov.tr ve tubitak.gov.tr üzerinden kontrol edin.

Devlet desteği, yapay zeka yatırımınızın önündeki bütçe engelini tamamen kaldırmasa da önemli ölçüde hafifletebilir; TÜİK'in işaret ettiği "yüksek maliyet" engeli, doğru programla büyük ölçüde aşılabilir bir sorun haline geliyor. Önemli olan, hangi programın hangi aşamadaki projeye uygun olduğunu doğru okumak ve başvuru sürecini son güne bırakmadan hazırlamak. Hangi programın sizin projenize uygun olduğunu birlikte değerlendirmek isterseniz, kapımız açık.