Kurye mi Platform mu? Paket Servis Yönetimi Karar Rehberi

40.214 lira. Bir restoranın 2026'da asgari ücretle çalıştırdığı tek bir kuryenin işverene aylık maliyeti bu. Yakıt, bakım, kasko ve motosikletin kendisi henüz bu rakamın içinde değil. Karşı tarafta ise sipariş başına kesilen bir komisyon var, ve o komisyon sipariş gelmediği gün sıfır.

Paket servis yönetiminde asıl karar burada düğümleniyor: sabit maliyet mi, değişken maliyet mi? İnternette bu sorunun cevabını arayınca çıkan içeriğin neredeyse tamamı tek yönde bakıyor ve yazan herkes size bir yazılım satıyor. Bu yazıda ikisini de savunmayacağız; kararı verdiren aritmetiği kuracağız.

2026'nın iki düzenlemesi bu hesabı ayrıca değiştirdi. Nisanda platform komisyonlarının nasıl gösterileceği, ocakta ise kurye çalıştırmanın belge şartları yeniden tanımlandı. İkisi de zıt yönde itiyor. Sektörünüzde yapay zekanın nereye oturduğuna dair genel çerçeveyi sektör haritamızda bulabilirsiniz; burada tek bir karara odaklanıyoruz.

13 Nisan 2026'da platform tarafında ne değişti?

Ticaret Bakanlığı'nın yemek sipariş platformlarına yönelik şeffaflık düzenlemesi 13 Nisan 2026 itibarıyla yürürlükte. Komisyon oranlarını düşürmüyor, ama restoranın neyi ne için ödediğini görünür kılıyor ve iki önemli hak getiriyor: kampanyaya katılma zorunluluğunun kalkması ve kendi yaptığınız indirimin üzerinden komisyon ödememek.

Dört maddede özetleyelim. Birincisi, platformun tahsil ettiği bedeller satıcı panelinizde kalem kalem ayrıştırılmış görünmek zorunda: komisyon, taşıma, görünürlük ve diğer. Eskiden bunlar tek satırda "hizmet bedeli" olarak toplanıyordu ve hangi kalemin ne kadar tuttuğunu göremiyordunuz.

İkincisi, aracılığın doğası gereği sunulan hizmetler için ayrıca ücret istenemiyor. Siparişin alınması, size iletilmesi, ödeme altyapısının işletilmesi bu kapsamda.

Üçüncüsü ve parasal karşılığı en net olanı: indirimi yalnızca siz yapıyorsanız komisyon, tüketicinin fiilen ödediği tutar üzerinden hesaplanıyor. İndirimi platformla birlikte karşılıyorsanız, ödenen tutara yalnızca platformun karşıladığı indirim payı ekleniyor. Yani kendi cebinizden yaptığınız indirimin üstüne tam fiyattan komisyon ödeme dönemi bitti.

Dördüncüsü, kampanya, indirim ve reklama katılım gönüllü. Katılmayana yaptırım uygulanamıyor ve verilmiş onay geri çekilebiliyor.

Bu düzenleme komisyon oranını düşürmüyor. Kazancınız orandan değil, matrahtan ve artık reddedebildiğiniz kalemlerden geliyor. Bu ayrımı kaçıran çok sayıda içerik dolaşıyor.

Platform komisyonu gerçekte kaç?

Dürüst cevap: kimse bilmiyor, çünkü hiçbir platform resmî bir komisyon tarifesi yayımlamıyor. Oran şehre, sepet büyüklüğüne, teslimatı kimin yaptığına ve tek tek imzalanan sözleşmeye göre değişiyor. İnternette gördüğünüz "şu platform yüzde X alır" listeleri birbiriyle çelişiyor; aynı platform için yüzde 8 diyen de var yüzde 44 diyen de.

Elimizdeki en sağlam kamuya açık veri, Rekabet Kurumu'nun Yemeksepeti hakkındaki kurye soruşturması dosyasından geliyor. Şikayetçilerin iddiasına göre platform kuryesi kullanan restoranlarda komisyon yüzde 32 artı KDV seviyelerine çıkıyordu. Bunun bir iddia olduğunu, platformun ilan ettiği tarife olmadığını akılda tutun. Kurul soruşturma sonucunda Yemeksepeti'nin hâkim durumda olmadığına karar verdi ve para cezası kesmedi; gerekçede pazar payının 2021'den beri düştüğü, Trendyol Yemek'in bazı parametrelerde öne geçtiği belirtildi.

Bu kararın restoran açısından okunuşu şu: platform tarafında rekabet artmış durumda ve bu sizin pazarlık gücünüz demek. Tek platformda kilitli kalmak, hem oran hem görünürlük açısından en zayıf konum.

Pratik tavsiye: 13 Nisan'dan beri satıcı paneliniz kalemleri ayrıştırmak zorunda. Kendi gerçek oranınızı öğrenmek için oraya bakın, blog listelerine değil.

Kendi kuryeniz sipariş başına kaça mal oluyor?

Sipariş başına sabit maliyeti bulmak için iki sayı yeterli: kuryenin aylık toplam maliyeti ve ayda kaç teslimat yaptığı. Bu ikisinin bölümü, platform komisyonuyla doğrudan kıyaslanabilir tek rakamı verir.

Aylık maliyet tarafında 2026 rakamları kesin. Brüt asgari ücret 33.030 TL, net 28.075,50 TL. SGK işveren primi 1 Ocak 2026'dan itibaren yüzde 20,75'ten yüzde 21,75'e çıktı. Hizmet sektöründeki iki puanlık indirim uygulandığında işverene aylık maliyet 40.214,03 TL oluyor.

Üstüne motosiklet kalemleri geliyor: yakıt, periyodik bakım, kasko, lastik ve motosikletin kendisi ya da kirası. Kurye motoru normal bir motosikletin birkaç katı yol yaptığı için bakım aralıkları da sıkışıyor. Ayrıca piyasada kurye maaşları çoğu şehirde asgari ücretin üzerinde seyrediyor. Bu kalemler için kaynağı doğrulanmış bir Türkiye ortalaması bulamadık, dolayısıyla aşağıdaki hesapta yuvarlak bir varsayım kullanıyoruz ve varsayım olduğunu açıkça söylüyoruz.

Teslimat sayısı tarafında sık yapılan bir hata var: kargo kuryesiyle yemek kuryesini karıştırmak. Kargo kuryesi aynı mahallede toplu rota yaptığı için günde 80-120 paket dağıtabiliyor. Yemek kuryesi ise sıcak ürün, tek adres ve restoranda bekleme nedeniyle günde 20-40 teslimatta kalıyor. Hesabınızı kargo rakamıyla kurarsanız sonuç iki kat iyimser çıkar.

İskelet şöyle işliyor:

• Aylık kurye maliyeti (varsayım): 60.000 TL, yani maaş, SGK, yakıt, bakım ve sigorta dahil
• Aylık teslimat: günde 25 teslimat, ayda 26 gün, toplam 650
• Sipariş başına sabit maliyet: 60.000 / 650, yaklaşık 92 TL

Şimdi bunu yüzde 30'luk bir komisyonla kıyaslayın. 300 TL'lik sepette komisyon 90 TL, yani başabaş. 500 TL'lik sepette komisyon 150 TL, kendi kuryeniz sipariş başına 58 TL avantajlı. 150 TL'lik sepette komisyon 45 TL, bu kez platform 47 TL avantajlı.

Kararı sepet ortalamanız veriyor, hacminiz değil

Yukarıdaki üç satır tek bir kuralı gösteriyor: platform komisyonu yüzdesel, kendi kurye maliyetiniz sabit. Bu yüzden kendi kadronuz yüksek sepetli işletmelerde kazanıyor, düşük sepetlide kaybediyor. Hacim tek başına yetmiyor; günde 200 sipariş alan bir tost büfesi de kaybedebilir.

Pizza, kebap, aile menüsü gibi 300 TL üzeri sepetlerde çalışan bir restoran kendi kuryesiyle hızla kâra geçer. Döner, tost, kahve gibi 100-150 TL bandında çalışan bir işletme aynı kadroyu kurduğunda her siparişte para kaybeder ve bunu ay sonunda toplu görür.

İkinci belirleyici, talebin gün içine nasıl dağıldığı. Kuryeyi pik saat için tutuyorsunuz ama boş saatlerde de ödüyorsunuz. Talebi saat bazında bilmeden kaç kurye tutacağınıza karar veremezsiniz; bu yazının ilerleyen bölümünde yapay zekanın en somut karşılığı tam burada.

Üçüncüsü, düşük sezon. Komisyon sipariş gelmediğinde ödenmez, maaş ödenir. Yıl boyu dalgalı bir talebiniz varsa, yaz ortalamasına göre kurulmuş bir kadro şubat ayında yükte kalır.

29 Ocak 2026 SRC-KURYE: kendi kadronuzun yeni yükü

Kendi kurye kadrosunu düşünen restoranların çoğunun haberi olmayan bir gelişme var. 29 Ocak 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yönetmelik değişikliğiyle SRC-KURYE belgesi tanımlandı ve geçiş süresi 15 Mayıs 2026'da doldu. Yani zorunluluk şu anda yürürlükte.

Pratik sonuçları: yetki belgesi sahipleri faaliyet gösteren her kuryeyi kurye listesine kaydetmek zorunda, en fazla üç motosikletle çalışan bireysel kuryeler için yıldızlı yetki belgesi aranıyor, belgesiz çalıştırmaya idari para cezası öngörülüyor. Motosikletli kurye tehlikeli işler sınıfında olduğu için mesleki yeterlilik belgesi de gündeme geliyor; işveren tarafında koruyucu ekipman, iş sağlığı ve güvenliği eğitimi ve düzenli motosiklet bakımı yükümlülükleri var.

Bu maddelerin ceza tutarlarını burada vermiyoruz, çünkü dolaşan rakamların tamamı belge kursu satan sitelerden geliyor ve bağımsız olarak doğrulanamadı. Kadro kurmadan önce güncel tutarları bir mali müşavire veya doğrudan ilgili mevzuata sorun.

Buradaki asıl mesaj tutar değil: kendi kurye kadrosu artık sadece maaş ve motosiklet meselesi değil, bir uyum ve idari yük meselesi. Başabaş hesabınıza bu yükü de yazın.

Yapay zeka bu kararın neresinde duruyor?

Kararı vermiyor, kararın girdilerini üretiyor. Üç somut yerde işe yarıyor: kaç kurye gerektiğini tahmin etmek, aynı kuryeyle daha çok teslimat yaptırmak ve kendi kanalınızda sipariş alma emeğini azaltmak. Üçü de doğrudan başabaş noktasını aşağı çekiyor.

Rota ve atama tarafındaki etki ölçülmüş. Hakemli bir dergide yayımlanan pekiştirmeli öğrenme tabanlı bir teslimat optimizasyonu çalışmasında ortalama teslimat süresi 31,2 dakikadan 25,4 dakikaya inmiş, zamanında teslimat oranı yüzde 78'den yüzde 92'ye çıkmış. Uber Eats ise makine öğrenmesiyle teslimat süresi tahmin doğruluğunda yüzde 26 iyileşme bildirdi.

Buradaki mantığı hesaba çevirin. Günde 25 teslimat yapan kurye 32 teslimat yapmaya başlarsa, sipariş başına sabit maliyetiniz 92 TL'den yaklaşık 72 TL'ye iner. Bu, başabaş sepetinizi 300 TL'den 240 TL'ye çeker. Yapay zeka kuryeyi ortadan kaldırmıyor, eşiği aşağı indiriyor.

Teslimat süresi tahmini de göründüğünden karmaşık. DoorDash'in kendi mühendislik ekibinin anlattığına göre süreyi tek parça tahmin etmek yerine aşamalara ayırıyorlar: kurye atama, restorana gidiş, restoranda teslim alma, müşteriye gidiş. Sizin açınızdan anlamı şu, kendi kanalınızda müşteriye güvenilir bir süre verebilmeniz için mutfak hazırlık süresini de ölçmeniz gerekiyor, sadece yol süresini değil.

Üçüncü alan, kendi kanalınızın en çok hafife alınan maliyeti: sipariş alma emeği. Pik saatte telefona bakacak kişi yoksa kendi kanalınız çalışmaz. Türkçe konuşan WhatsApp ve çağrı sipariş asistanları artık ticari olarak mevcut. Bu araçlar hakkında bağımsız doğrulanmış etki rakamı bulamadık, dolayısıyla pilot yapmadan kadro planınızı bunlara dayandırmayın.

Müşteri kimin? Platformun cevabı net

Platform üzerinden gelen sipariş size müşteri kazandırmıyor, satış kazandırıyor. Platformlar birinci taraf müşteri verisini, yani ad, telefon, e-posta ve sipariş geçmişini restoranla paylaşmıyor. Elli kez sipariş vermiş sadık müşteriniz sizin için hâlâ anonim ve her seferinde komisyonlu.

Bu farkın parasal değerini iddia eden çok sayıda yüzde dolaşıyor. Hiçbirini buraya yazmıyoruz, çünkü kaynağı sürüldüğünde hepsi direkt sipariş yazılımı satan firmaların pazarlama içeriğine çıkıyor. Tarafsız ölçüm yok.

Ölçülmüş ve tartışmasız olan şu: DoorDash'in kendi verisine göre yeni bir restoranda ilk ay siparişlerin yüzde 20'den fazlası, üçüncü aya gelindiğinde yaklaşık yüzde 40'ı tekrar eden müşterilerden geliyor. Yani platformda gerçekten sadık bir kitle birikiyor. Onları kendi kanalınıza taşımadığınız sürece aynı müşteri için ömür boyu komisyon ödüyorsunuz.

Kendi kanalına geçmenin bir de görünmeyen yükü var: veri sorumlusu siz oluyorsunuz. Aydınlatma metni, ticari ileti için ayrıca izin, veri güvenliği tedbirleri hepsi size geçiyor. Uyarıcı örnek yakın: Kişisel Verileri Koruma Kurulu 2021'de Yemeksepeti'ne 21 milyondan fazla kullanıcının etkilendiği veri ihlali nedeniyle 1.900.000 TL idari para cezası verdi. Zararlı yazılım sistemde sekiz gün fark edilmeden çalışmıştı.

Hibrit model gerçekte nasıl kurulur?

Hibrit model, ikisini birden rastgele yapmak değil, rol ayrımı yapmaktır: platform yeni müşteri kazanımı için, kendi kanalınız tekrar eden müşteri için. Kritik parça ikisinin arasındaki geçiş mekanizmasıdır ve çoğu işletme tam orayı kurmadığı için hibrit modelden sonuç alamaz.

Platformun size sattığı asıl şey kurye değil, keşif. Yeni bir restoran platformda ilk gününden itibaren binlerce potansiyel müşterinin karşısına çıkıyor. Kendi sitenizde bu trafiği kendiniz satın almanız gerekir; reklam bütçesi, komisyonun yerine geçen ikinci bir maliyet kalemidir ve iş planlarında en çok unutulan satır budur.

Geçişi kuran şeyler basit ve fiziksel: paket içine konan bir kart veya QR, ikinci siparişte geçerli bir avantaj, WhatsApp hattına yönlendirme. Ölçmeniz gereken tek sayı, platformdan gelen müşterinin kendi kanalınıza taşınma oranı. Bu oranı bilmiyorsanız hibrit model kurmuş sayılmazsınız.

Bir uyarı: hibrit modele geçerken platformdaki puanınızı ihmal etmeyin. Teslimat gecikmesi orada doğrudan puana yazılıyor ve puan düştüğünde yeni müşteri akışı da kesiliyor. Yorum tarafının nasıl yönetileceğini Google ve Yemeksepeti puan rehberimizde ayrıntılı anlattık. Talep tahmininin mutfak tarafındaki karşılığı için gıda israfı yazımıza bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Platform komisyonuna KDV ekleniyor mu?

Evet. Platform komisyon bedelini size aylık olarak fatura ediyor ve fatura KDV'li geliyor. Bu yüzden sipariş ciro tutarınızla elinize geçen para farklıdır; net alacağınız, cirodan vergiler dahil toplam komisyon tutarı düşülerek bulunur.

Platformdan tamamen çıkarsam cirom ne kadar düşer?

Bu soruya Türkiye için doğrulanmış bir cevap yok, ve kesin bir yüzde veren içeriklere şüpheyle yaklaşın. Riski ölçmenin tek dürüst yolu kademeli denemek: önce kendi kanalınızı kurup tekrar eden müşteri oranını ölçün, platformdan çıkma kararını o oranı gördükten sonra verin.

Kendi kuryem için hangi belgeler gerekiyor?

SRC-KURYE belgesi, kuryenin yetki belgesi kapsamındaki kurye listesine kaydı ve tehlikeli işler sınıfından doğan mesleki yeterlilik ile iş sağlığı ve güvenliği yükümlülükleri. Geçiş süresi 15 Mayıs 2026'da dolduğu için bunlar bugün yürürlükte.

Yapay zeka olmadan bu hesabı yapabilir miyim?

Evet, ve ilk ay öyle yapmalısınız. Son üç ayın sipariş kayıtlarından saat bazında sipariş sayısı ve ortalama sepet tutarı çıkarmak bir tablo işidir. Yapay zeka bu tabloyu tahmine çevirdiğinde değer üretir; tablonun kendisi zaten sizde var.

Peki siz ne yapmalısınız?

• Satıcı panelinizi bu hafta açın. 13 Nisan'dan beri kalemler ayrıştırılmış görünmek zorunda. Komisyon, taşıma ve görünürlük kalemlerinin gerçek tutarlarını yazın; tahminle çalışmayı bırakın.
• Reddedebileceğiniz kalemleri işaretleyin. Kampanya ve reklam katılımı artık gönüllü, verilmiş onaylar geri çekilebiliyor. Hangi kalemin size ne kazandırdığını ölçemiyorsanız o kalem şüphelidir.
• Sepet ortalamanızı hesaplayın. 300 TL'nin belirgin biçimde altındaysanız kendi kurye kadrosu büyük ihtimalle zarar yazdırır. Üstündeyseniz hesabı ciddiye alın.
• Talebi saat bazında çıkarın. Kaç kurye tutacağınız günlük toplamla değil, pik saatteki yoğunlukla belirlenir. Bu tabloyu çıkarmadan kadro kurmayın.
• Geçiş oranını ölçmeye başlayın. Platformdan gelen müşterinin kendi kanalınıza taşınma oranını bilmeden hibrit modele geçtiğinizi söyleyemezsiniz.

Bu kararın tek doğru cevabı yok, ama tek doğru yöntemi var: kendi rakamlarınızla hesaplamak. Sepet ortalaması, pik saat yoğunluğu ve gerçek komisyon kalemleri elinizde olduğunda karar genelde kendini gösteriyor. O üç sayıyı çıkarmakta zorlanıyorsanız, sipariş kayıtlarınızdan bunları üretmek birkaç saatlik bir iş.